WEF tarafından hazırlanan Küresel Rekabet Edebilirlik İndeksinde (Global Competitiveness Index – GCI) ülkeler kurumlar, politikalar ve faktörlerin bir bileşimi olarak tanımlanan rekabet edebilirlik 12 farklı kategoride yer alan verilerle değerlendirilmektedir.

137 ülkeye ilişkin verilere yer verilen GCR’ın 2017-2018 sürümü 27 Eylül 2017 tarihinde yayımlanmıştır. Rapora http://reports.weforum.org/global-competitiveness-index-2017-2018/ adresinden, Türkiye’ye ilişkin kısmına ise http://reports.weforum.org/global-competitiveness-index-2017-2018/countryeconomy-profiles/#economy=TUR adresinden erişilebilmektedir.

GCR 2017-2018’de toplam puanı (4.4/7) önceki yıla göre değişmeyen Türkiye iki basamak yükselerek 137 ekonomi arasında 53’üncü sırada yer almıştır. Raporda özellikle kurumsal çerçeve, işgücü piyasaları ve finansal pazarların güçlendirilmesi ve geliştirilmesinin gerekliliği vurgulanmıştır.

Şekil 1. Türkiye’nin GCI’daki yeri (2007-2017)

Kaynak: GCI Dataset – http://www3.weforum.org/docs/GCR2017-2018/GCI_Dataset_2007-2017.xlsx

Raporun ana eksenlerine bakıldığında pazar büyüklüğü, makroekonomik ortam ve yüksek öğretim ve eğitim alanlarındaki puanlarının Türkiye’nin endeksteki yerinin yükselmesine neden olduğu görülmektedir. Pazar büyüklüğü açısından 14’üncü sırada olan Türkiye, makroekonomik ortam ve yüksek öğretim ve eğitim alanlarında da sırasıyla 50 ve 48’inci basamaklarda yer almıştır. Yüksek öğretim ve eğitim alanında 2012’de 74’üncü olan Türkiye’nin bu yıl yayımlanan raporda 48’inci sıraya yükselmesinin ağırlıklı olarak yüksek öğretim okullaşma oranındaki hızlı artıştan (2007-2017 arasında %29’dan %94’e) kaynaklandığı ancak eğitim kalitesindeki yerinin önemli oranlarda düştüğü görülmektedir.

Şekil 2. Eğitim kalitesine ilişkin temel alanlarda Türkiye’nin yeri

Kaynak: GCI Dataset – http://www3.weforum.org/docs/GCR2017-2018/GCI_Dataset_2007-2017.xlsx

Raporda, önceki döneme göre Türkiye açısından en önemli ilerlemelerin yeni teknolojilerin bulunurluğu ve mobil genişbant abone sayısında yaşandığı belirtilmektedir.

Şekil 3. İnovasyon ekseninde Türkiye’nin yeri

Kaynak: GCI Dataset – http://www3.weforum.org/docs/GCR2017-2018/GCI_Dataset_2007-2017.xlsx

Raporun inovasyon başlıklı ekseninde 2007’de 53’üncü olan Türkiye 2013’te 50’inci sıraya kadar yükselmiş olmasına rağmen 2017’de 69’uncu sırada yer almıştır. Bu eksen altında yer alan yüksek teknoloji ürünlerinde kamu tedariki ve PCT patent başvuruları dışındaki bileşenlerde Türkiye’nin sıralamalardaki yerinin aşağı yönlü değiştiği görülmektedir. Bu bileşenler arasında en büyük düşüş bilimsel araştırma kurumlarının kalitesinde yaşanmış ve bu bileşende 2007-2008 dönemi raporunda 50’nci sırada olan Türkiye 2017-2018 döneminde 100’üncü sırada yer almıştır.

Raporda sonuçlarına yer verilen WEF Executive Opinion Survey 2016’da ise siyasi istikrarsızlık, finansmana erişim, yetersiz eğitime sahip iş gücü, dövize ilişkin düzenlemeler ve verimsiz kamu bürokrasisi Türkiye’de iş yapma konusundaki en önemli sorunlar olarak belirtilmiştir.